มารู้จัก…ร่าง ยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2558 – 2567

    เป็นที่ทราบกันว่าประเทศไทยมีอัตราการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นที่มีอายุน้อย จากรายงานสถิติการคลอดของแม่วัยรุ่นในประเทศไทย พบว่า ในปี พ.ศ.2556 จากจำนวนการคลอดทั้งหมด 748,067 ราย เป็นการคลอดของวัยรุ่นหรือผู้มีอายุต่ำกว่า 20 ปี จำนวน 125,371 ราย (ร้อยละ 16.8) นอกจากนี้จำนวนในการคลอดซ้ำของวัยรุ่นก็พบว่ายังมีอัตราที่เพิ่มขึ้นอีกด้วย ซึ่งการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นส่งผลกระทบตามมาหลายด้าน เช่น เด็กแรกเกิดมีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ การยุติการตั้งครรภ์ การขาดโอกาสทางการศึกษา ฯลฯ

    ที่ผ่านมาจึงมีทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน ที่ได้ดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหานี้อย่างต่อเนื่อง เช่น เมื่อปี พ.ศ.2553 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้จัดทำ “ยุทธศาสตร์ป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนตั้งครรภ์ไม่พร้อม” กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายและแนวทางหลักในการดำเนินงานจัดการศึกษาเพื่อเพิ่มศักยภาพของเด็กและเยาวชนให้มีสุขภาพกายที่แข็งแรงและสุขภาพจิตที่เข้มแข็ง โดยจัดให้มีระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ดำเนินงานแผนควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ พ.ศ.2554 – 2557 เพื่อมุ่งหายุทธศาสตร์ที่สำคัญในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ฯลฯ

    จากการทำงานของหลากหลายหน่วยงานที่แม้จะมีเป้าหมายเดียวกัน แต่ก็ยังพบช่องว่างในการทำงานดังกล่าว ที่ต่างคนต่างทำ ขาดยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนในระดับชาติ ขาดการตั้งเป้าหมายเชิงผลลัพธ์ร่วมกัน ขาดความเป็นเอกภาพในการขับเคลื่อนมีกลไกที่เป็นคณะกรรมการระดับชาติหลายคณะ ขาดกลไกในการขับเคลื่อนและเชื่อมประสานภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และขาดความเป็นเอกภาพในการใช้ฐานข้อมูลและตัวชี้วัดสำหรับการติดตามสถานการณ์

    ยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2558 – 2567 จึงเกิดขึ้นเพื่อมาลดช่องว่างดังกล่าว โดยยุทธศาสตร์นี้จะเป็นแผนระยะยาว 10 ปี ที่จัดทำโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและประชาสังคม ที่จะมีกลไกขับเคลื่อนทั้งในระดับประเทศและท้องถิ่น โดยมีการจัดทำแผนปฏิบัติการและการบูรณาการการทำงานที่มีเป้าหมายร่วมกัน โดยมีเป้าหมายสำคัญที่จะลดการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น โดยพิจารณาจากการลดอัตราการคลอดลงครึ่งหนึ่งภายใน พ.ศ.2567 เมื่อเทียบกับ พ.ศ.2556