มีคำถามที่ท้าทายว่าถ้ามีนักเรียนมาปรึกษาคุณครูว่า ‘หนูอยากทำแท้ง’คุณครูจะให้คำปรึกษาอย่างไร ?
ที่ผ่านมาข้าพเจ้ามีโอกาสสัมภาษณ์สุภาพสตรีท่านหนึ่งสมมติเธอชื่อ “นก”เธอทำงานให้คำปรึกษากรณีท้องไม่พร้อมในเว็บไซต์แห่งหนึ่ง (ขออนุญาตสงวนชื่อ URL) เว็ปไซต์นี้สร้างขึ้นมาเพื่อให้คำปรึกษาปัญหาท้องไม่พร้อมแก่สตรีโดยเฉพาะ
“นก”บอกว่า “ทำเว็บไซต์นี้ขึ้นมาตั้งแต่ช่วงที่มีข่าวการพบซากตัวอ่อน 2,000ถุง ที่วัดไผ่เงิน เนื่องจากกระแสสังคมเวลานั้นลงโทษผู้หญิงอย่างหนักหนามาก โดยที่เราจะไม่ได้ยินเสียงของผู้หญิงที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์นั้นเลย”  เว็บไซต์นี้เกิดขึ้นเมื่อประมาณพฤศจิกายน 2553ก่อนน้ำท่วมหลายเดือนทีเดียว ประมาณ 2 ปีครึ่งมาแล้ว ต่อมาหลังน้ำท่วมปี 2554 จึงเกิดสายให้คำปรึกษาขึ้น
“นก”บอกว่ามีคนโทรเข้าและอีเมล์เข้ามาขอคำปรึกษาประมาณเดือนละ 700 ราย ส่วนคนที่คลิกเข้ามาอ่านในเว็บเดือนละเป็นหมื่นราย (มากกว่า 40,000 คลิก) ในเว็บไซต์พบว่ามีคนเข้ามาโพสต์กระทู้นับไม่ถ้วน
ข้าพเจ้าไม่ได้ถาม ”นก” ว่าเธอสร้างเว็บไซต์นี้ขึ้นมาด้วยจุดประสงค์ใด แต่ในฐานะคนทำงานประเด็นเรื่องเพศ เราเข้าใจได้โดยไม่ต้องถามว่าเว็บไซต์นี้เกิดขึ้นมาเพื่อเป็นเพื่อนให้คำปรึกษาผู้หญิงยามคับขันกรณีท้องไม่พร้อมโดยเฉพาะ … จะมีใครเข้าใจผู้หญิงได้ดีไปกว่าผู้หญิงล่ะ…

 

รอบเดือนไม่มามันเรื่องใหญ่

การที่รอบเดือนไม่มาเป็นเรื่องหนักหนาสาหัสสำหรับผู้หญิงมาก (มากพอๆ กับผู้ชายเวลาไปตรวจเลือดแล้วต้องคอยลุ้นว่าติดเชื้อหรือไม่) คนที่เมนส์มาตรงทุกเดือนจะไมมีวันเข้าใจว่ามันเป็นสถานการณ์ที่สาหัสสากรรจ์เพียงใด ผู้หญิงหลายคนถึงกับเครียด กินไม่ได้นอนไม่หลับ สุขภาพจิตเสื่อมเพราะเธอไม่รู้จะไปปรึกษาใครดี ทำไมเรื่องที่หนักหนาสาหัสเช่นนี้จึงไม่สามารถหาที่พึ่งพิงหรือหาที่ปรึกษาที่ดีได้

เพราะการที่ผู้หญิงคนหนึ่งยังไม่ได้แต่งงานหรืออยู่ในวัยเรียนแต่ตั้งท้องขึ้นมา คุณค่าความเป็นมนุษย์ของเธอจะถูกสังคมตัดสิน / ตีตรา / ลดทอนลงไปทันที ไม่ว่าเธอจะคิดทำแท้งหรือไม่ก็ตาม จึงเป็นเรื่องยากที่เธอจะนำเรื่องส่วนตัวของเธอไปปรึกษาใครสักคนที่ไว้ใจได้ และยิ่งถ้าเธอตัดสินใจทำแท้งด้วยแล้วจะกลายเป็นเรื่องยากสองเท่า การมีเว็บไซต์นี้เกิดขึ้นจึงเป็นเหมือนเพื่อนที่ไว้ใจได้สำหรับผู้หญิง
การตั้งท้องยังหมายถึงการต้องเลี้ยงดูอีกชีวิตหนึ่งอย่างเต็มเวลา คุณต้องมีเงินหรือผู้สนับสนุนช่วยเหลือเรื่องค่าใช้จ่ายต่างๆ  เพื่อการเจริญเติบโตที่ดีมีคุณภาพของทารก เมื่อทารกโตขึ้นก็ต้องคิดเรื่องค่าใช้จ่ายในการศึกษาเล่าเรียนซึ่งไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย การตั้งท้องจึงไม่ได้หมายถึง “ชื่อเสียงและหน้าตา”ที่ต้องเอามาแลก แต่ยังรวมถึง “เวลาที่ต้องมีให้ทารกน้อย”และ “ทุนทรัพย์”ด้วย สามเรื่องนี้ถือเป็นเรื่องสาหัสมากหากคุณอยู่ในวัยเรียนที่ยังต้องขอเงินพ่อแม่ไปโรงเรียน ใครจะเป็นที่ปรึกษาปัญหาอันยิ่งใหญ่เช่นนี้ได้  การให้คำปรึกษาเรื่องเหล่านี้กับเธอจึงเป็นสิ่งจำเป็น
ในเว็บไซต์มีคนเข้าไปถามปัญหา ขอความช่วยเหลือ บอกเล่าความรู้สึก บอกเล่าเรื่องราวความคับข้องใจ บอกเล่าประสบการณ์ที่ตนเองเคยทำแท้ง โดยมี ”นก” และทีมงานทำหน้าที่ตอบคำถามความคับข้องใจให้พวกเธอเหล่านั้น

 

คนทำแท้งทุกข์ใจ

แท้จริงแล้วคนที่ทำแท้งไม่ได้มีความสุขใจนัก ใครที่คิดว่าทำแท้งเสร็จแล้วแฮปปี้กระดี๊กระด๊ากลับบ้านไปนอนพักผ่อนสบายอุรา ความจริงไม่ได้เป็นอย่างนั้น คนที่ทำแท้งเจ็บทั้งกายเจ็บทั้งใจ มันเหมือนกับเป็นความจำเป็นที่ต้องเลือกวิธีการนี้ ซึ่งในที่สุดทุกคนต่างก็ต้องยอมรับความเจ็บปวดไปกับหนทางที่ตนเลือก

ผู้ที่เคยผ่านประสบการณ์การทำแท้งบอกเล่าเรื่องราวให้ฟังว่าตนเองต้องเผชิญกับความยากลำบากกับการตัดสินใจในครั้งนั้นอย่างไร แม้เวลาจะผ่านไปนานเท่าไหร่ ความทุกข์ใจจากการตัดสินใจครั้งนั้นยังคงอยู่  แม้จะเป็นผู้ที่ผ่านประสบการณ์การทำแท้งมาแล้วแต่พวกเขาก็มีทั้งเสียงสนับสนุนให้เก็บเด็กไว้และเสียงที่เปิดทางให้เลือกว่าในที่สุดผู้ที่ท้องนั่นแหละจะเป็นบุคคลที่ตัดสินใจด้วยตนเองได้ดีที่สุด
“นก” กล่าวว่า   “สิ่งที่เขาต้องการไม่ใช่การทำให้รู้สึกผิดมากขึ้น เพียงแต่เราสนับสนุนให้เขาได้คิดออกว่าทางเลือกที่ดีที่สุดของเขาคืออะไร”
“เราไม่ได้มีหน้าที่ตัดสินใจให้กับผู้หญิง เพราะคิดว่าเรื่องใหญ่ขนาดนี้ เจ้าตัวเท่านั้นที่จะรู้ดีที่สุด การปรึกษาผู้ปกครองหรือผู้ใหญ่ที่รับฟังได้เป็นวิธีการที่ดีวิธีการหนึ่ง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น เราก็พยายามให้ข้อมูลอย่างตรงไปตรงมาเพื่อให้ผู้หญิงสามารถสรุปกับตัวเองได้ว่าอะไรคือทางเลือกที่ดีที่สุดของพวกเธอระหว่างการปล่อยให้การตั้งครรภ์ดำเนินต่อไปกับการยุติการตั้งครรภ์ และพยายามที่จะไม่โน้มน้าวแทรกแซงผู้หญิงให้ไปในทิศทางที่เราต้องการเพราะนั่นคือทางตันของการให้คำปรึกษา”
เราพบว่าความกังวลใจของผู้ที่ตั้งท้องจำนวนมากมาจากความสงสารพ่อแม่ ความกลัวพ่อแม่เสียใจ รวมทั้งกลัวพ่อแม่โกรธและต้องสูญเสียความสัมพันธ์กับผู้บังเกิดเกล้า บางทีหากพวกเขาจะสามารถสื่อสารกับพ่อแม่ได้ และพ่อแม่พร้อมจะเปิดใจยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้นกับลูก ลูกอาจจะไม่ต้องเผชิญกับความโดดเดี่ยวและเป็นทุกข์เจ็บปวดทั้งกายและใจเช่นนั้นก็ได้

 

เสียงของผู้ชาย

ข้อมูลอีกด้านที่เราไม่เคยได้ยินเลยก็คือ มีผู้ชายที่เป็นทุกข์กับสถานการณ์ที่คนรักของเขาตั้งครรภ์โดยไม่พร้อมเช่นกัน ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่ผู้ชายทุกคนแต่ก็ทำให้เห็นว่ายังมีผู้ชายที่รับผิดชอบอยู่ในสังคมของเรา แม้บางกรณีจะเป็นเรื่องน่าขมขื่นสำหรับผู้หญิงบางคนที่จู่ๆ ผู้ชายเป็นฝ่ายบอกเลิกความสัมพันธ์จากนั้นไม่นานฝ่ายหญิงก็พบว่าตนเองกำลังตั้งท้อง จึงเป็นเหตุให้เธอต้องตัดสินใจกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งกับครรภ์ของเธอ หรือบางครั้งพบว่าเป็นเรื่องน่าหวาดเสียวเมื่อพบว่าผู้ที่ตั้งท้องไม่รู้ว่าจะไปทำแท้งที่ไหนก็พยายามทำแท้งตนเองด้วยการกระโดดจากที่สูงๆ เอาตัวเองกระแทกกับฝาผนังบ้าน หรือใช้วัตถุสอดใส่เข้าไปในช่องคลอดด้วยตนเองซึ่งเป็นวิธีการอันตราย สิ่งเหล่านี้เราพบได้จากเรื่องราวที่พวกเธอนำมาเล่าให้ฟังในเว็บไซต์

 

หญิงวัยทำงาน

กลุ่มคนอีกกลุ่มที่เรามักจะมองข้ามไปก็คือกลุ่มผู้หญิงวัยทำงานหรือหญิงที่มีครอบครัวแล้ว ซึ่งในเว็บไซต์พบว่ามีผู้หญิงกลุ่มนี้รวมอยู่ด้วย แต่ไม่ว่าจะเป็นหญิงวัยไหนก็ตามเราอยากให้ทุกคนมีความระมัดระวังเรื่องการมีเพศสัมพันธ์ ควรมีการป้องกันที่รัดกุมซึ่งจะเป็นการดีกว่าที่เราจะได้ไม่ต้องเผชิญกับการยุติการตั้งครรภ์ ถึงแม้เราจะถือศีลห้ามีเพศสัมพันธ์เฉพาะกับคู่ของเรา แต่ถ้าเราไม่พร้อมจะมีบุตรก็ควรป้องกันให้ดี เพราะเมื่อถึงเวลานั้นจะกลายเป็นสถานการณ์ที่ยากจะตัดสินใจ

 

การสอนเพศศึกษาต้องปรับปรุง

ข้อมูลที่น่าตกใจที่ทำให้เกิดการท้องซึ่งมีคนเข้ามาตอบมากคือ “หน้าเจ็ดหลังเจ็ด”และ “แตกนอก”เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของการตั้งท้อง อะไรทำให้พวกเขาเลือกวิธีการเหล่านี้ถ้าไม่ใช่เพราะความรู้เรื่องเพศศึกษาในโรงเรียนยังมีเนื้อหาที่ไม่คลอบคลุมรอบด้านและล้าสมัย ทำให้วัยรุ่นเลือกใช้วิธีการนี้ซึ่งเป็นวิธีการที่ผิด แต่ในโรงเรียนก็สอนกันมาแบบนี้ โรงเรียนยังขลาดกลัวที่จะสอนเด็กอย่างตรงไปตรงมาในเรื่องการใช้ถุงยางอนามัย ทั้งนี้โรงเรียนต้องปฏิวัติการสอนเรื่องเพศเสียใหม่ให้รอบด้านแทนที่จะสอน “หน้าเจ็ดหลังเจ็ด”อย่างที่เป็นอยู่

 

สังคมต้องปรับเปลี่ยนท่าทีของเด็กท้องในวัยเรียน

อีกด้านหนึ่งที่เราสามารถช่วยเหลือเด็กที่ท้องไม่พร้อมได้ก็คือ สังคม (ก็คือเราทุกคน) ต้องเปลี่ยนมุมมองและท่าทีที่มีต่อผู้หญิงที่ท้องในวัยเรียนหรือท้องนอกสมรสว่าเป็นสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกๆ คน ไม่ประณาม ไม่ดูถูก ไม่ตัดสิน ไม่ลดคุณค่า  มีเมตตา ให้อภัย อดทนและยอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้น

เราควรสร้างสังคมที่สนับสนุนให้ผู้หญิงที่ท้องมีชีวิตอยู่อย่างไม่เป็นทุกข์ สนับสนุนให้ผู้หญิงที่ท้องมีเครื่องใช้อุปโภคบริโภคที่สะดวกต่อการเลี้ยงดูทารก เป็นสังคมที่ช่วยให้ผู้หญิงที่ตั้งท้องไม่ว่าจะเป็นวัยไหนรู้สึกปลอดภัย ไม่ถูกทำร้ายจิตใจ ไม่ถูกตัดสิน ไม่ถูกลดคุณค่า เราควรสร้างสังคมที่ให้กำลังใจซึ่งกันและกัน มีเมตตาให้กัน ช่วยเหลือกัน เชื่อว่าหากสังคมเรามีลักษณะเช่นนี้เราจะเป็นสังคมที่ช่วยเหลือผู้หญิงที่กำลังตั้งท้องได้มากมายมหาศาลเลยทีเดียว อย่างน้อยก็น่าจะทำให้เธอไม่รู้สึกถูกลดคุณค่าความเป็นมนุษย์ลงไป

 

เปลี่ยนท่าทีต่อผู้ทำแท้ง

ผู้หญิงที่ทำแท้งเจ็บทั้งกายเจ็บทั้งใจ เราไม่ควรซ้ำเติมเธอ ไม่มีประโยชน์ที่เราจะเอาแต่สาปแช่งหรือประณาม เป็นการดีกว่าหากเราจะมีเมตตาหรือภาวนาให้เธอได้คลายจากความทุกข์ใจแล้วเรียนรู้ที่จะเริ่มต้นใหม่ หรือแนะนำเธอว่าคราวต่อไปควรมีความรัดกุมในการมีเพศสัมพันธ์มากกว่านี้ ดีกว่าเอาแต่วิพากษ์วิจารณ์เธอ หรือให้ร้ายเธอ หรือมองให้กว้างมากขึ้นว่าฝ่ายชายก็ต้องรู้จักป้องกัน มีความรับผิดชอบ ไม่ใช่ปล่อยให้ผู้หญิงต้องเผชิญกับชะตากรรมเพียงลำพัง

การเปลี่ยนท่าทีไม่จำเป็นว่าเราต้องยอมรับก็ได้ เพียงแต่เราไม่ประณามหรือซ้ำเติมเพราะเรามองเห็น “ทุกข์”ภายในใจที่เกิดขึ้นกับผู้หญิงที่ทำแท้งว่าเธอทุกข์ใจเพียงใด เราแค่มองเธออย่างเมตตากรุณาเพียงเท่านี้ในแง่ของการปฏิบัติธรรมเท่ากับเรากำลังยกระดับคุณธรรมในใจเราให้สูงขึ้น แทนที่เราจะโกรธหรือซ้ำเติมเธอซึ่งไม่ได้ช่วยให้อะไรดีขึ้น

 

บวชภิกษุณีช่วยได้อีกทาง

สุดท้ายข้าพเจ้าอยากเสนอทางออกอีกแนวทางคือ ให้ชาวพุทธทำความรู้จักกับการบวชภิกษุณี-สามเณรีให้เข้าใจมากขึ้น และส่งเสริมสนับสนุนให้มีการบวชสามเณรี-ภิกษุณีอย่างกว้างขวาง เพื่ออย่างน้อยจะได้ช่วยปัญหาท้องไม่พร้อมให้ลดจำนวนลง ทำไมจึงกล่าวเช่นนั้น

 

ภาพการบวชสามเณรีที่ทิพยสถานธรรม เกาะยอ จ.สงขลา

 

เพราะเด็กผู้ชายมีโอกาสบวชตั้งแต่เป็นสามเณรจนกระทั่งเป็นพระภิกษุ ผู้ชายหลายคนไม่ได้ลาสิกขา ท่านเหล่านั้นมีโอกาสใช้ชีวิตเป็นพระภิกษุจนกระทั่งมรณภาพ ทำให้ผู้ชายหลายคนรอดพ้นจากการเข้าไปสู่วงจรของการมีครอบครัว เช่นเดียวกันหากผู้หญิงได้รับการสนับสนุนให้บวชเป็นสามเณรี-ภิกษุณี ย่อมเป็นไปได้ที่จะมีผู้หญิงจำนวนมากปรารถนาจะบวชตลอดชีวิตเช่นเดียวกับผู้ชายได้บวชพระ นั่นหมายความว่าผู้หญิงหลายคนจะหลุดออกไปจากบ่วงของการมีลูกมีครอบครัว ไม่ต้องเป็นทุกข์ไปกับการตั้งท้องหรือทำแท้ง เพราะเธอมีโอกาสได้บวชตลอดชีวิตเช่นเดียวกับชาย การบวชภิกษุณีจึงช่วยได้ในความหมายนี้ ท่านเห็นด้วยกับข้าพเจ้าหรือไม่

 

คำถามที่ท้าทาย

กับคำถามที่ท้าทายข้างต้นว่าถ้ามีนักเรียนมาปรึกษาคุณครูว่า ‘หนูอยากทำแท้ง’คุณครูจะให้คำปรึกษาอย่างไรนั้น  คำตอบก็คือคงไม่มีนักเรียนคนไหนกล้ามาถามคุณครูหรอก เพราะเด็กๆ เขาจะค้นหาทางออกด้วยตนเอง บางทีเด็กที่ตั้งท้องแล้วไปทำแท้งหนึ่งในนั้นอาจมีลูกศิษย์ของคุณครูรวมอยู่ด้วยแต่คุณครูอาจจะไม่ทราบ อยากให้คุณครูเปิดใจให้กว้างและมีเมตตาเพื่อเป็นที่ปรึกษาของเด็กๆ ได้ทุกเรื่อง เด็กๆ จะได้ไม่ต้องเผชิญปัญหาด้วยตนเองเพียงลำพัง อย่างน้อยก็มีคุณครูคอยให้กำลังใจอยู่เคียงข้าง มีความเข้าใจ ไม่ตัดสิน และพร้อมจะก้าวเดินไปด้วยกัน แค่นี้เด็กก็มีความสุขแล้ว